Dokters Schneider, Kaplan, Molina, en Krag zijn topexperten op het gebied van hart-en vaatziekten, met jarenlange ervaring rond het effect van Transcendente Meditatie op atherosclerose (aderverkalking). Zij beantwoorden enkele veelgestelde vragen.

Het gevolg van hoge bloeddruk gedurende vele jaren is meestal de verharding van de slagaders (atherosclerose), wat leidt tot complicaties zoals beroerte en hartaanval. Is er bewijs dat Transcendente Meditatie atherosclerose kan verminderen?

Dr Kaplan: Uit een baanbrekende studie gepubliceerd in het tijdschrift Stroke bleek dat de dikte van de wand van de halsslagader – een waarschuwing voor de verharding van de slagaders – wordt verminderd met regelmatige beoefening van de Transcendente Meditatie-techniek.

Hoe kan Transcendente Meditatie de fysieke risicofactoren voor atherosclerose – zoals bloeddruk, het cholesterolgehalte, en insulineresistentie – beïnvloeden?

Dr. Molina: De Transcendente Meditatie-techniek – ook al is het een mentale techniek – brengt een unieke neuro-psycho-fysiologische toestand teweeg. Die veranderingen in de fysiologie leiden tot een daling van de cholesterol en een daling van de bloeddruk. Wanneer bloeddruk en cholesterol verlagen, verlaagt ook het risico op atherosclerose. Studies hebben aangetoond dat patiënten met hart-en vaatziekten die Transcendente Meditatie beoefenen minder met angina pectoris te maken hebben. Proefpersonen die Transcendente Meditatie beoefenen, scoren ook beter bij inspanningstesten waaruit een verhoogde capaciteit om te trainen blijkt, geassocieerd met een verlaagde ischemie (onvoldoende doorbloeding) of een coronaire insufficiëntie.
Het is ook belangrijk om te erkennen dat een hoge bloeddruk, diabetes en het gebruik van tabak de drie belangrijkste risicofactoren voor hart-en vaatziekten zijn. Tevens is een hoge bloeddruk de belangrijkste risicofactor voor een beroerte. Van Transcendente Meditatie is aangetoond dat zowel de systolische (bovendruk) als de diastolische (onderdruk) bloeddruk verlagen – maar in het bijzonder vermindert de systolische bloeddruk, die het meest gerelateerd is aan een verhoogd risico op een beroerte. Het is ook de systolische bloeddruk die niet goed reageert op de huidige farmacologische therapie voor hoge bloeddruk.
Transcendente Meditatie toont ook aan dat de insuline-resistentie – die wordt beschouwd als een zeer belangrijke risicofactor voor diabetes -, de hypertensie en hart-en vaatziekten vermindert.

Dr Schneider: Het is waar dat atherosclerose wordt veroorzaakt door een groot aantal risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, roken, hoge cholesterol, metabool syndroom of insuline resistentie. Daarnaast zijn er onderliggende biochemische onevenwichten als gevolg van vrije radicalen of oxidatieve stress. Onderzoek toont aan dat chronische stress direct bijdraagt aan de ontwikkeling en progressie van atherosclerose en een verhoging van zowat elke andere risicofactor die hart-en vaatziekten veroorzaakt. De effecten van chronische stress worden geremedieerd door stresshormonen – zoals cortisol – en door het sympathische zenuwstelsel dat adrenaline en noradrenaline produceert.
Onderzoek op Transcendente Meditatie toont aan dat het merendeel van de belangrijke risicofactoren voor atherosclerose (zoals psychologische stress, hoge bloeddruk, roken, cholesterol, geoxideerde lipiden en insulineresistentie) vermindert bij regelmatige TM-beoefening. Op het niveau van neurohormonen, zijn er zelfs reducties in stress-hormonen en het sympathische zenuwstelsel. De neuro-endocriene en cardiovasculaire veranderingen zijn waarschijnlijk het gevolg van een grotere orde en evenwicht in het centrale zenuwstelsel.
Naast de vermindering van cardiovasculaire risicofactoren, toont onderzoek ook een vermindering van de vernauwing van de slagaders aan (regressie van atherosclerose), verminderde hypertrofie van het hart (linkerventrikel hypertrofie), een daling van overlijdens aan hart-en vaatziekten en andere oorzaken. Dit is een ganse reeks van gebeurtenissen, waarbij het proces van transcenderen door middel van Transcendente Meditatie leidt tot een betere gezondheid van het hart.

Ik dacht dat het verharden van de slagaders vooral het gevolg was van genetische factoren en dieet. Hoe kan de beoefening van TM dan atherosclerose verminderen?

Dr Krag: Je hebt gelijk als je zegt dat genetische factoren erg belangrijk zijn, maar het is een medisch feit dat de meeste mensen niet zo lang leven als genetisch mogelijk zou zijn. In plaats daarvan sterven ze jaren eerder. Het voedsel dat je eet is zeker belangrijk, maar even belangrijk is hoe je lichaam dat voedsel in het metabolisme opneemt.
Stel je een maaltijd voor die perfect gezond is in elk opzicht. Op één dag zit je te eten terwijl je rustig bent en je gelukkig voelt, omringd door liefdevolle familie en vrienden. Een andere dag eet je precies hetzelfde, maar je bent moe, bezorgd, boos en omgeven door tweedracht. Voor wat je lichaam betreft, is het niet dezelfde maaltijd en zullen de voedingsstoffen anders worden gemetaboliseerd. Het is dus duidelijk dat dieet alleen niet de sleutel is. Transcendente Meditatie produceert een toestand van rust die we met ons meedragen. Zo nemen we niet alleen voedsel beter op, maar kunnen we ook alles wat via de zintuigen binnenkomt, beter ’verteren’.

Moet ik niet gewoon mijn dieet veranderen om enige verbetering te krijgen?

Dr Schneider: Nee, uit onderzoek bleek dat proefpersonen die Transcendente Meditatie beoefenen een vermindering van de coronaire risicofactoren ervaren, zonder enige wijziging in dieet of levensstijl. Het is uiteraard altijd het beste om gezond voedsel te eten in functie van een betere gezondheid en een lang leven.
Dr Molina: Nee, er zijn geen dieetvoorschriften voor de beoefening van Transcendente Meditatie. Het wijzigen van jouw dieet is geen vereiste voor het Transcendente Meditatie-programma, noch is het een vereiste om de voordelen – vermeld in de onderzoeken – te verkrijgen. Het is echter altijd verstandig om regelmatige maaltijden te eten met gezonde, vers bereide voedingsmiddelen, zoals vers fruit, groenten, noten en volle granen.

Zou u Transcendente Meditatie aanraden om de risicofactoren voor een hartaanval en beroerte te helpen verminderen?

Dr Molina: Eigenlijk beveel ik iedereen Transcendente Meditatie aan, want je hoeft niet ziek te worden of te zijn om te mediteren.
Er zijn studies die aantonen dat Transcendente Meditatie onze levensduur verhoogt en cardiovasculair overlijden verlaagt, dit in vergelijking met groepen die niets deden, reguliere medische zorg kregen of andere ontspanningstechnieken beoefenden. Ook vermindert de TM-techniek de risicofactoren voor hart-en vaatziekten en beroerte.
Transcendente Meditatie is een zeer eenvoudige mentale techniek, en bij regelmatige beoefening ervan, wordt het geassocieerd met een afname van de bloeddruk, een verbeterde neuro-fysiologische én endocriene integratie. Het is een proces waardoor een hoge bloeddruk verlaagt, atherosclerose vermindert en je tegelijkertijd meer wakker, alert, helder en gelukkig bent.