Transcending and Depression

Depression makes life a misery for millions of people around the world. Yet, modern science does not fully understand the causes of depression nor how it may be relieved.

According to the Mayo Clinic (http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/depression/basics/causes/con-20032977), “as with many mental disorders, a variety of factors may be involved, such as:

Biological differences. People with depression appear to have physical changes in their brains. The significance of these changes is still uncertain, but may eventually help pinpoint causes.

Brain chemistry. Neurotransmitters are naturally occurring brain chemicals that likely play a role in depression. When these chemicals are out of balance, it may be associated with depressive symptoms.

Hormones. Changes in the body’s balance of hormones may be involved in causing or triggering depression. Hormone changes can result from thyroid problems, menopause or a number of other conditions.

Inherited traits. Depression is more common in people whose biological (blood) relatives also have this condition. Researchers are trying to find genes that may be involved in causing depression.
Life events. Traumatic events such as the death or loss of a loved one, financial problems, high  stress, or childhood trauma can trigger depression in some people.”

While there are different views as to the causes and mechanisms that govern Depression, many researchers believe that an imbalance in levels of the neurotransmitter, serotonin, can affect a person’s mood and lead to depression – serotonin is often called “the happiness hormone” even though it is, in fact, a neurotransmitter.

Serotonin levels may be implicated in a number of ways –

– the brain-cells produce low levels of serotonin
– there is a lack of receptor sites able to receive serotonin,
– serotonin cannot reach its receptor sites, or
– tryptophan, the raw material from which serotonin is made, is in short supply.

If any of these biochemical factors are in play, researchers believe that it can lead to depression and other mental or emotional issues like anxiety, panic, excessive anger, etc.. Where depression dominates, the brain no longer functions normally and one effect of this can be reduced production of the “happiness hormone” serotonin with a resulting increase in unhappiness.

Some anti-depressant medications seek to alleviate the symptoms of depression by artificially regulating serotonin levels. While they can affect the symptoms, they can also cause side-effects.


The experience of Transcending, however, activates the body’s own healing power, and the brain’s normal functioning is gradually restored again. One result indicated by research is an increase in serotonin production, at first during TM practice and, eventually, throughout the day.Ref. With the continued practice of Transcendental Meditation, many report a noticeable improvement in depressive symptoms.

Research has now shown that the experience of transcending is powerful enough to affect even genetic conditions of clinical depression.

Antidepressants have side-effects. Transcending has side-benefits.

The side-benefits

When you we switch on the light, darkness disappears. Everyone holds an eternal source of happiness within – see transcending = the highest human experience.

Increase of serotonin is just one more objective indicator of how we’re contacting this inner source of happiness. Yet, as this website indicates, a considerable number of other areas can experience improvements – Health, Brain Development, Self-Confidence, Relationships, Success, etc.. We feel better about ourselves. Feeling better about ourselves lays the foundation for an improvement in life in general.

As the relationship between depression and the levels of communication and coherence within the brain come to be more clearly understood, the unique levels of brainwave coherence recorded during TM practice may be found to have profound implications for the treatment of depression. This is certainly an area worthy of further investigation.

The effect of TM on Depression: Scientific Research

Over 20 studies have examined the effect of TM practice on Depression and three of these are looked at in more detail below – for further studies click on the “Research” tab.

1. U.S. National Institutes of Health study

The National Institutes of Health (NIH) of the US Government is one of the largest and most prestigious health research institutes in the world. It is well-known for its high demands on the quality of scientific research. In recent years, the NIH has supported 2 studies that looked at the effect of Transcendental Meditation on depression, as part of a larger study on the effect on heart disease.

48% reduction of clinical depression after 3 months of TM


Both studies, carried out by the Charles Drew University in Los Angeles and the University of Hawaii in Kohala, showed a significant improvement for the group learning the TM technique as compared to the control group. The improvement was most significant for those suffering from the most severe form of depression.

The clinically depressed, on average, showed a 48% reduction in their depression. The most significant improvement took place within 3 months.Ref., Ref.

2. Transcendental Meditation compared to Psychotherapy

A study carried out by the University of Colorado Medical Center, in Denver, USA, compared the effects of Transcendental Meditation to the best forms of psychotherapy on patients receiving treatment for traumatic stress. Several problem areas were studied, including Depression.

TM was more effective than current psychotherapeutic methods


After 3 months, the TM group showed significant improvements in all of the areas studied –                       

– Depression p<.001*,
– Post-Traumatic Stress Disorder p<.001,
– Anxiety p<.001,
– Emotional Disconnect p<.005,
– Insomnia p<.001, and
– Family Trauma p<.01.

 * what do p-values mean?.

However, the psychotherapy group showed no significant improvement in any area. If the Transcendental Meditation technique can be used for patients with severe symptoms of traumatic stress (these patients were war veterans), then, perhaps, it is safe to assume that it is effective to treat anyone whose symptoms are not so severe or deep rooted.Ref.

3. Transcendental Meditation compared to stress management

Like psychotherapy, stress management tends to work on the surface, but the tensions that often may cause depression can reside much deeper. Therefore, stress management, as opposed to the experience of transcending, may only have a limited effect on Depression.

Stress management works on the surface. Depression often resides much deeper

To test this, a study was carried out in collaboration with the West Oakland health center (California, USA) and the American government. The study took place in a high-security institute of the US Government, well-known for the high stress that it generates for its employees. Employees were divided into 2 groups, a group that learned the TM technique, and a group that participated in a stress-management programme.

Both groups had the same expectations and received an equal number of hours training through their TM teacher or stress-management coach. The researchers measuring the results did not know who belonged to which group.


Although the TM group by chance (due to random assignment) showed a higher level of depression at the start of the experiment, a dramatic improvement occurred within 3 months, unlike the stress management group, that showed no significant improvement. After further measurement, 3 years later, the difference really showed. The stress- management group significantly deteriorated (higher depression scores) while the TM group, despite its exposure to copious amounts of stress at work, continued to improve. (p<.01).

These long-term results may be an underestimation of the effects of TM because, as part of the experiment, no further follow-up was offered after 3 months – neither by the stress coach nor by the TM teacher. Part of the strategy was to see how employees would perform if they had to manage independently. In reality, TM Centres today do offer this follow-up and experience shows that results are even better with regular follow-up.

For further research click on the “Research” tab at the top of this page.

Medication and Meditation

While some of those suffering from Depression may experience rapid and significant improvement, for many, the effects will be gradual. The benefits of TM accumulate with regular practice. For those on medication, it is important to give the brain physiology time to normalise. Those on prescribed medication for Depression should continue with their medication and their meditation. Where they notice a reduction in or absence of symptoms, they may consult with their doctor about the possibility of tapering off. Don’t come off your medication without consulting your doctor.

Wetenschappelijk onderzoek

Depressies Genezen

Lange termijn Afname van depressie bij Overheidspersoneel

Bij ambtenaren die de Transcendente Meditatietechniek leerden bleek dat ze na drie jaar een aanzienlijke vermindering van depressie vertoonden, in tegenstelling tot controle medewerkers die hadden deelgenomen aan een educatief stress-management programma. Ref: Anxiety, Stress and Coping: An International Journal 10: 341–350, 1997

Afname van depressie bij werknemers in een hoogbeveiligd regeringsproject

Werknemers van een high-security government agency die werden aangeduid als zeer stressvol, vertoonden afname van depressie na het leren van het Transcendente Meditatie Programma, vergeleken met controlepersonen die deelnamen aan een stress-management cursusprogramma. Ref: Anxiety, Stress and Coping: An International Journal 10: 341–350, 1997

Depressies Behandelen met TM

Patients suffering from post-traumatic stress problems who learned the Transcendental Meditation Programme showed significant reduction in depression after four months, in contrast to others who were randomly assigned to receive psychotherapy. Ref: Journal of Counseling and Development 64: 212–215, 1985
.

Verminderde depressie bij duitse studenten

Een groep van 99 duitse studenten werd onderverdeeld in 3 groepen, een TM groep, een Autogenic Training (AT) groep en een controle groep. Ze werden getest voor instructie in de TM techniek en erna. Na 7 tot 8 weken toonde de TM groep een significante vermindering in depressie (p<.01), tegenover de AT groep, waar geen verandering was, en de controle groep, waar een lichte stijging was. Na 16 weken was de gecumuleerde vermindering van depressie nog groter (p<.01) tegenover beide controlegroepen.

Er waren ook verbeteringen in nervositeit (p<.0005), emotionele onstabielhied (p<.05), angst (p<.005). Ref: Scientific Research on TM, Collected Papers vol 3, 273, pp. 2049-2053

Minder depressie en insomnia bij TM beoefenaars in Italië

Uit een onderzoek met 107 TM beoefenaars die minstens 2 jaar de techniek regelmatig beoefenden bleek dat er onder deze groep significant minder gevallen van depressies (p<.001) en insomnia (p<.05) waren dan in de controlegroep. Ref: Scientific Research on TM, Collected Papers: Vol 3, 239 pp.1830-1845

Verminderde depressie bij patiënten in India

75 Indische patiënten met  gezondheidsproblemen waar normale medische behandeling geen hulp kon bieden (33 verschillende problemen) leerden de Transcendente Meditatie techniek, en 67 hiervan bleven regelmatig de techniek beoefenen. Op lange termijn hadden 61 van de 67 patienten goede resultaten, een significante verbetering of volledig verdwijnen van het probleem, en 24 patiënten hadden zelfs zeer goede resultaten, een zeer snelle, dramatische of onverwacht volledige genezing. Van de 5 patiënten met depressie hadden allevijf goede of zeer goede resultaten, vier op kortere termijn en de vijfde op iets langere termijn. Ref: Scientific Research on TM: Collected Papers vol 3, 239, pp. 1826-1829

Dokters beantwoorden vragen: TM en depressie (jeugd)

Dr. William Stixrud, Ph.D., is een klinisch neuropsycholoog en directeur van William Stixrud & Associates in Silver Spring, Maryland, een groep die gespecialiseerd is in leren, aandacht en sociale/emotionele stoornissen. Dr Stixrud heeft ook een ondersteunende functie op de faculteit van het Children’s National Medical Center in Washington, DC. Dr. Stixrud heeft jarenlange ervaring met het effect van de Transcendente Meditatietechniek op depressies.

Mijn tienerzoon heeft zware problemen met een depressie. Kan de TM-techniek hem helpen?

Dr Stixrud: We weten dat er een genetische component is aan depressie, maar genen dragen veel minder bij aan depressie dan aan andere aandoeningen zoals autisme en ADHD. De genetische bijdrage aan een depressie is in de orde van 35-50 procent, wat betekent dat de grootste bijdrage niet afkomstig is uit de genetica maar komt van ervaringen. En de primaire dader is stress. Deskundigen omschrijven depressie als een ontregelde stressaandoening, wat betekent dat de stressrespons van het lichaam – de vecht-of-vlucht respons – ontregeld is geraakt. De delen van de hersenen die een dreiging signaleren worden hyperactief, ze reageren overdreven. Dus gedurende een lange tijd voordat kinderen depressief worden, voelen ze zich gestrest, ze voelen zich vaak angstig, en vooral voelen ze dat de wereld meer bedreigend is dan ze werkelijk is. En na verloop van tijd wordt de natuurlijke reactie op stress minder effectief, en stopt ze met correct te werken. En dan begint heel het mechanisme – waarvan wordt verondersteld dat het het kind zou beschermen – in feite tegen hem te werken.

Het is dus uiterst belangrijk om depressie te voorkomen bij kinderen?

Dr Stixrud: Een van ‘s werelds topexperts op het gebied van geestelijke gezondheid bij kinderen en adolescenten zegt dat de hoogste politieke prioriteit zou moeten zijn om psychische problemen bij kinderen en adolescenten te voorkomen. Door het voorkomen van deze problemen in de kindertijd en de adolescentie, kunnen we zo ook de meeste psychische problemen bij volwassenen voorkomen, waarvoor we nu een enorme prijs betalen – zowel in termen van menselijk leed als in termen van kosten voor de gezondheidszorg. Het voorkomen van depressie betekent – voor een deel – het creëren van een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen, waar hun stressrespons niet hoeft geactiveerd te worden de hele tijd, en ook hen te leren om hun stressrespons te normaliseren. Ik ben zeker een grote fan van de Stress-Vrije Scholenbeweging [die Transcendente Meditatie in scholen promoot] omdat het zich richt op het creëren van een omgeving waarin kinderen zich veilig kunnen voelen.
De tweede component in het voorkomen van depressie is gewoon het onderwijzen van kinderen en jongeren hoe ze hun eigen stress-systeem kunnen normaliseren, zodat ze niet over een hyperactieve stress-reactie die hen voortdurend  waarschuwt voor gevaren die niet bestaan of sterk overdreven zijn. En natuurlijk kan daarbij de Transcendente Meditatietechniek helpen.
Er zijn vele manieren waarop we kunnen bijdragen aan het voorkomen van depressie bij kinderen en adolescenten, en ik zie Transcendente Meditatie in staat om daarin een grote rol te spelen.

Is de Transcendente Meditatie-techniek iets dat u aanbeveelt aan uw patiënten?

Dr Stixrud: Ja, en ik ben niet de enige. Een topexpert op het gebied van ontwikkeling van de hersenen en geestelijke gezondheidsproblemen tijdens de kindertijd adviseerde ooit één van mijn jonge patiënten, die wilde afstappen van zijn geneesmiddel voor depressie. Hij zei: “Je hebt mijn zegen, zolang je drie dingen doet: je houdt een regelmatig dagschema, je zorgt dat je genoeg slaap krijgt, en je leert mediteren.” Hij zei dit omdat hij werkzaam was bij de National Institutes of Health, waar onderzoekers het verband tussen stress en depressie bestudeerden. Hij wist dat wanneer mensen depressief zijn, hun stresshormonen uit balans zijn. Dit kan voorkomen worden door het normaliseren van de stress-respons. Het twee keer per dag beoefenen van Transcendente Meditatie helpt jongeren om een ordelijkheid, een structuur en een routine op te bouwen in hun dagen, waardoor het zenuwstelsel beter kan functioneren.

Is depressie een algemeen verspreid probleem voor kinderen?

Dr Stixrud: Ja, één van de echt zorgwekkende dingen over depressie is hoe vaak het voorkomt bij jonge mensen. Er is geen volledige overeenstemming onder professionals op dit gebied, maar vele denken dat we een epidemie van een depressie beginnen te zien. Vrijwel iedereen is het erover eens dat depressie op steeds jongere leeftijd voorkomt. Een generatie of twee geleden was de gemiddelde leeftijd het begin van een depressie op de leeftijd van 34 of 35. Nu, is dat 14 jaar! Onderzoekers zeggen dat een depressie littekens creëert in de hersenen, zodat tieners – zelfs na behandeling van hun depressie en de verdwijning ervan – nog steeds pessimistischer zijn voorheen. Ze hebben meer moeite met slapen dan vroeger, waardoor ze een verhoogd risico hebben op het krijgen van een nieuwe depressie. Telkens een persoon een depressie krijgt, wordt het meer waarschijnlijk dat hij of zij in een levenslange depressie terechtkomt. Dat is waarom experts zeggen dat de hoogste prioriteit zou moeten zijn om psychische problemen bij adolescenten te voorkomen.

Het lijkt alsof er meer druk ligt op jongeren dan ooit tevoren.

Dr Stixrud: Ik zag een jongen met ADHD toen hij 10 was en hij was erg hyperactief, maar ook niet te onderdrukken, aangenaam, zeer grappig, zeer slim, en een enorm sympathieke jongen. Ik zag hem weer toen hij 16 was, en hij was op anti-depressiva. Ik zei: “zeg eens, waarom die Zoloft?” En hij zei: “Wel, ze noemden me de Teflon Kid, want toen ik jonger was zat alles altijd mee en ik was altijd in een goede stemming. Maar toen kwam ik op middelbare school, en ik kreeg niet genoeg slaap. Ik wilde heel graag naar Duke University [één van de topuniversiteiten in de V.S. nvdr], en ik begon elke nacht op te blijven tot 1:00. Ik probeerde zo goed mogelijk te presteren op school. En ik ben versleten. Ik ben zopas depressief geworden.” En ik denk dat dit meer en meer voorkomt, vooral bij meisjes. Want zodra ze in de adolescentie terechtkomen, hebben meisjes een veel hoger risico op depressie dan jongens. Ik doe veel overleg met privé-meisjesscholen, waarvan vele academisch zeer veeleisend zijn. Ik probeer om hen te helpen begrijpen dat we niet willen dat deze tieners op de lange termijn zo moe en gestrest zijn dat ze depressief worden. Op Harvard, bijvoorbeeld, antwoordde 80% van de studenten op een krantenenquête dat ze zich depressief voelden tijdens het afgelopen jaar.
Related Wetenschappelijk Onderzoek

Dus de TM-techniek kan deze kinderen en tieners helpen hun stress te verminderen?

Dr Stixrud: Ik heb het gevoel dat TM aanleren aan onze kinderen het beste is wat we ooit kunnen doen voor hen. Ik zeg dit omdat het kan helpen om hun omgevingen relatief stressvrij te maken, om hun eigen reactie op stress te helpen normaliseren, om orde en regelmaat op te bouwen in hun leven via routines, om hen een diep niveau van geluk te schenken, en hun creativiteit en energie te versterken.

Belangrijke informatie:
Als u momenteel onder psychiatrische behandeling bent, vragen we u om contact op te nemen met uw psychiater opdat die met de TM-docent kan overleggen voordat u TM kunt leren.

Dokters beantwoorden vragen: TM en depressies

Dr. James Krag, MD, is medisch directeur van Liberty Point, een residentiële behandelingskliniek voor adolescenten met psychiatrische problemen. Hij is voorzitter van de Psychiatrische Vereniging van Virginia, een staat in de V.S. met acht miljoen inwoners. Dr. Krag heeft jarenlange ervaring met het effect van de Transcendente Meditatie-techniek op depressies.

V: Ik zit sowieso al veel te veel niets te doen. Hoe kan het beoefenen van Transcendente Meditatie mij helpen?

Dr Krag: Transcendente Meditatie heeft de neiging om te produceren wat het meest nodig is in onze levensbalans. Het heeft een gezond “normaliserend” effect. Dus voor mensen die te inactief zijn, zal de regelmatige beoefening van TM tot een neiging voor meer activiteit leiden. Aan de andere kant, als je op een ongezonde mate actief bent, dan zal regelmatige TM-beoefening tot een meer evenwichtige levensstijl leiden. In mijn ervaring hebben degenen die regelmatig Transcendente Meditatie beoefenen een meer stabiel niveau van zowel stemming als activiteit.

V: Als ik Transcendente Meditatie beoefen, zal ik dan nog steeds antidepressiva moeten nemen?

Dr Krag: Mensen met een depressie die antidepressiva moeten nemen, kunnen zeker profiteren van de Transcendente Meditatie-techniek. De voordelen van TM zijn cumulatief en geleidelijk. . . overhaast het niet. Het is belangrijk om de hersenfysiologie te normaliseren. Ga door met uw medicijnen en uw meditatie en later – na een periode zonder depressie – kan u ervoor kiezen om uw arts te raadplegen over de mogelijkheid om de medicatie af te bouwen. Ik stel voor dat u altijd uw arts raadpleegt over uw medicatie en niet op uw eigen initiatief stopt.

V: Ik krijg ernstige episodes van depressies om de paar jaar. Zal Transcendente Meditatie deze episodes kunnen voorkomen?

Dr Krag: Transcendente Meditatie heeft de neiging een balancerend effect te hebben. We kunnen niet met zekerheid zeggen dat TM alle episodes van depressie zal voorkomen, maar onderzoek laat toch zien dat TM helpt om de stemming te stabiliseren en de gezondheid te verbeteren. Dus het is het proberen waard. Ik ken zeker wel mensen die een vermindering van hun depressieve episodes hadden na het starten met TM.

V: Als ik mijn ogen sluit, is mijn geest gevuld met gedachten over de dingen die ik moet doen of over problemen die ik heb. Ik kan niet stoppen met deze gedachten, dus hoe kan ik ooit met succes Transcendente Meditatie beoefenen?

Dr Krag: Dit is geen probleem, omdat we in de praktijk van de Transcendente Meditatie-techniek niet ingaan tegen de natuurlijke neiging van de geest om actief te zijn. Met de TM-techniek begeleiden we de geest juist naar meer verfijnde of rustigere niveaus van activiteit en dit leidt binnen de fysiologie tot een zeer diepe rust. Het is eenvoudig en natuurlijk. Onderzoek toont bovendien aan dat wanneer mensen deze ervaring van rustige alertheid op een dagelijkse basis ervaren, ze zich van nature uit rustiger voelen, helderder en meer geconcentreerd in hun activiteit.

Belangrijke informatie:
Als u momenteel onder psychiatrische behandeling bent, vragen we u om contact op te nemen met uw psychiater opdat die met de TM-docent kan overleggen voordat u TM kunt leren.